CEMAL DOLUNAY (1877- 1937)

c-dolunay-i

gcdMillî Mücadele dönemi Çankırı Belediye Reisi olarak adına bir çok yerde rastlarız. Fakat hakkında derli toplu bir yazı ve kaynak ile karşılaşmayız. Çankırı Müdafaa-i Hukuk Teşkilatı kurucularındandır. Millî Mücadele dönemi ve sonrası Çankırı Belediye reisidir( 1920-1927). Belediye reisliğinden ayrıldıktan sonra 1927 yılında TBMM’ye Kastamonu meb’usu olarak girmiştir. Çankırı tarihi bakımından bir hayli önemli bir şahsiyet olduğu şüphe götürmez. Bu yazımda Millî Mücadele’nin başlangıcı sayılan (19 Mayıs 1919)’un yıldönümünde, merhum Cemal Dolunay’dan bahsetmek istiyorum.

HAYAT HİKAYESİ

1877’de Çankırı’nın Taşmescit mahallesinde doğdu. Babası Dolmacızâde Ahmed Efendi, annesi Ayşe hanımdır. Orta’lı Canbazoğullarından Ali-Zeliha kızı Şerife hanımla evlenmiş bu evlilikten Ahmet İhsan, Mehmet Rıfat, Fazilet ve Mehmet Ekrem adlı dört evlat sahibi olmuştur.
Rüştiye(ortaokul) öğrenimi gördü.

Ağustos 1892’de Çankırı adliyesi mülâzemetine devam ederek 1897’de resmî görevle zabıt kâtibi, başkâtip olarak icra memurluklarında çalıştı. Üye mülazımlığı, mahkeme üyeliği gibi görevlerde bulundu. Adliyedeki çalışmaları 1913 yılına kadar devam etti. Bu tarihte memuriyetten ayrılarak ticaret hayatına atıldı. İl genel meclisi ve il komisyonu üyeliğine seçildi.

1920’den milletvekili seçildiği 1927 yılına kadar Çankırı Belediye başkanlığı yaptı.

mm

ÇANKIRI MÜDAFAA-İ HUKUK TEŞKİLATI

Belediye reisi Dolmacızâde Cemal Efendi’yi Müftü Atâ Efendi başkanlığında kurulan Müdafaa-i Hukuk teşkilatında üye olarak görüyoruz. Millî mücadele sırasında cepheye lojistik destek sağlayan Çankırı’nın bu hizmetlerinde birinci derece rol oynamış bir kimse olduğu kuşkusuzdur.[3]

Reis: Balcızâde Müftü ATÂ Efendi
Azalar:
Şeyhzâde Hilmi Efendi …………. Encümen-i Liva azası
Palancızâde Hacı Şükrü Efendi…. Meclis-i İdare azası
Dumluzâde İsmail Efendi
Fevzizâde Abdullah Efendi
Dolmacızâde Cemal Efendi…… Belediye Reisi
Katip ve Veznedar: Saraçzâde Hasan Efendi
(Belgelerle Türk Tarih Dergisi, 1986, s.8)

23 Ağustos 1925’te Atatürk’ün Çankırı’ya gelişinde Belediye Reisi Cemâl Bey’dir.

KASTAMONU MEB’USLUĞU

Mustafa Kemal Atatürk, onun bu fedâkar çalışmalarını unutmamış, 3. Dönem TBMM’ye Kastamonu üyesi olarak seçtirmiştir. TBMM III. Dönem seçimlerine katılarak 519 oyla Kastamonu meb’usu oldu. 11 Ekim 1927’de mazbatasını aldı ve 1 Kasım’da meclise katıldı.cdi

Meclis hesaplarını inceleme komisyonunda çalıştı. Dönem sonunda ticaret hayatına döndü. 27 Kasım 1937’de vefat ederek Çankırı Sarıbaba Mezarlığında toprağa verildi.

 

Dolunay Ailesi, Cemal Efendi’den sonra da etkili olmuş, oğlu Rifat Dolunay, Çankırı Belediye Başkanlığı ve meb’usluk yapmıştır. Daha sonra hayatını yayınlamak istiyorum. Cemal Dolunay’ın vefatı sonrası aile nâmına Duygu’da aşağıdaki teşekkür mesajı yayınlamıştır.
TEŞEKKÜR

İçimizden ayrılması ile bizleri dilhûn eden ailemiz reisi, eski Kastamonu Saylavı müteveffa Cemal Dolunay’ın gerek cenazelerinde bulunmak ve gerekse mektup ve telgrafla başsağlığı dilemek külfetinde bulunan zevâta alenen teşekkürlerimizi sunar, sıhhat ve âfiyet dilerim.
Müteveffa Cemal Dolunay ailesi nâmına oğlu Rifat Dolunay.

Cemal Dolunay’ın oğlu M. Rifat Dolunay’ı bir çok siyasî ve sosyal etkinlik içinde görmekteyiz. O da Çankırı belediye reisliği ve meb’usluk yapmıştır. Bir başka yazımızda Rifat Dolunay’ı ele alacağız. Bütün şehit ve gazîlerimize Cenab-ı Hak’dan rahmet dilerim.

          BURCU  DOLUNAY

Millî Mücadele döneminin ünlü Belediye Reisi, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti âzası Cemal Dolunay’ın torunlarından biri yeni nesil Cemal Dolunay’dır. Onun kızı Burcu Dolunay, bir çok Türkiye rekorları sahibi millî bir yüzücüdür. Bize bazı bilgi ve değerli fotoğrafları ulaştıran sayın Cemal Dolunay’a sonsuz teşekkürlerimi sunarım.

comments
Yeni bir yorum yapın, or trackback from your own site.
Yeniden İmaret Hareketi - Çankırı Araştırmaları Sitesi www.cansaati.org